Add Listing

Vaccine là gì? Vì sao sử dụng vaccine để phòng bệnh

Vaccine là gì? Tại sao từ khi sinh ra cho tới khi lớn lên mỗi chúng ta ai cũng phải tiêm vaccine để phòng bệnh? Nếu đó là những thắc mắc vẫn chưa được giải đáp. Hãy cùng chúng tôi xem bài viết dưới đây.

Vaccine là gì? Vì sao sử dụng vaccine để phòng bệnh
Ảnh: Vinmec

Vaccine là gì?

Vaccine là chế phẩm có tính kháng nguyên. Nó làm cho cho cơ thể tự tạo ra tình trạng miễn dịch chống lại các tác nhân gây bệnh từ bên ngoài. Vaccine có nguồn gốc từ vi sinh vật gây bệnh hoặc vi sinh vật có cấu trúc kháng nguyên giống vi sinh vật gây bệnh. Tất cả đã được nghiên cứu bào chế đảm bảo độ an toàn cần thiết trước khi sử dụng.

Trong vaccine có chứa các phiên bản suy yếu của virus gây bệnh hay phiên bản gần giống như virus (kháng nguyên). Có nghĩa là các kháng nguyên này không thể tạo ra các dấu hiệu hoặc triệu chứng bệnh nhưng chúng có thể kích thích hệ thống miễn dịch sinh ra các kháng thể. Các kháng thể này sẽ bảo vệ cơ thể khi tiếp xúc với virus gây bệnh trong tương lai.

Công dụng của vaccine

Vaccine giúp cơ thể nâng cao khả năng kháng bệnh. Khi tiêm chủng vaccine hệ miễn dịch của cơ thể sẽ nhận diện vaccine là các vật thể lạ và tiến hành tấn công tiêu diệt.

Đồng thời sẽ ghi nhớ chúng từ đó tạo ra được kháng thể miễn dịch. Sau này các tác nhân bệnh thật thâm nhập vào cơ thể. Hệ miễn dịch sẽ tấn công các tác nhân gây bệnh nhanh chóng và hiệu quả để đảm bảo cho cơ thể chống lại được bệnh đó.

Công dụng của vaccine
Ảnh: Đảng bộ TP.HCM

Nhờ có vaccine mà cộng đồng đã đẩy lùi được rất nhiều loại bệnh dịch. Hàng triệu trẻ em không bị chết do bệnh truyền nhiễm. Người được tiêm chủng không bị mắc bệnh hay bị di chứng nặng do dịch bệnh gây ra.

Khi chương trình tiêm chủng được áp dụng rộng rãi ngoài cộng đồng. Mọi người sẽ được chủng ngừa căn bệnh đó đôi khi bệnh đó có thể biến mất hoàn toàn như bệnh đậu mùa. Tuy nhiên một số bệnh dịch nếu dừng tiêm chủng thì tỉ lệ bùng phát dịch sẽ rất nhanh như bệnh sởi.

Phân loại vaccine

Với sự phát triển tiến bộ của công nghệ sinh học thì hiện nay chúng ta có 5 loại vaccine. Vaccine giải độc tố, vaccine sống giảm độc lực, vaccine chết, vaccine tái tổ hợp và vaccine chiết tách.

Vaccine giải độc tố

Vaccine giải độc tố được sản xuất từ ngoại độc tố của vi sinh vật bằng cách làm mất độc tính những vẫn giữ được kháng nguyên. Khi hệ miễn dịch tiếp xúc với vaccine giải độc tố. Chúng sẽ học cách chống lại độc tố tự nhiên đồng thời tạo ra các kháng thể nhằm trung hòa độc tố. Ví dụ như vaccine bạch cầu, uốn ván…

Phân loại vaccine
Ảnh: Vneconomy

Vaccine sống giảm độc lực

Vaccine sống giảm độc lực được sản xuất từ vi sinh vật gây bệnh hoặc vi sinh vật giống vi sinh vật gây bệnh nhưng không có khả năng gây bệnh. Do đây là vaccine sống nhưng đã được giảm độc lực nên chúng sinh ra các kháng thể mạnh. Có tác dụng miễn dịch lâu dài chỉ với một hoặc hai liều tiêm.

Vaccine chết

Vaccine chết được sản xuất từ vi sinh vật gây bệnh đã chết nên chúng an toàn và ổn định hơn so với vaccine sống. Tuy nhiên vaccine chết đáp ứng miễn dịch lại yếu hơn so với vaccine sống. Loại vaccine này nên được tiêm thành nhiều liều hoặc tiêm lâu dài để duy trì hệ miễn dịch. Điều này cũng gây khó khăn cho những người dân sống ở vùng không có điều kiện về chăm sóc y tế thường xuyên. Một số loại vaccine chết như ho gà, thương hàn, tả…

Vaccine tái tổ hợp

Vaccine tái tổ hợp sản xuất bằng công nghệ sinh học hiện đại gen mã hóa cho kháng nguyên vi sinh vật cần có để làm vaccine được tách và tái tổ hợp vào E.coli hoặc một dòng tế bào thích hợp. Ví dụ như vaccine tả, vaccine thương hàn…

Vaccine tách chiết

Vaccine tách chiết là vaccine có kháng nguyên được tách chiết từ vi sinh vật gây bệnh.

Những vấn đề cần lưu ý khi sử dụng vaccine

Một số những vấn đề cần lưu ý khi sử dụng vaccine.

Đối tượng tiêm vaccine

Những người chưa có miễn dịch có nguy cơ cao nhiễm vi sinh vật gây bệnh chủ yếu là trẻ em hoặc người lớn. Đây là các đối tượng được ưu tiên tiêm chủng rộng rãi. Tỷ lệ tiêm chủng ngoài cộng động phải đạt trên 80% thì mới có khả năng ngăn ngừa dịch bệnh.

Những vấn đề cần lưu ý khi sử dụng vaccine
Ảnh: Vinmec

Những đối tượng không được tiêm chủng

Những người đang bị sốt cao hoặc những người bị dị ứng với các thành phần của thuốc. Ngoài ra một số loại vaccine không được tiêm cho những người mắc bệnh ác tính và phụ nữ có thai.

Thời gian tiêm chủng

Thường thì tiêm chủng được tiến hành trước mùa dịch đủ thời gian để cơ thể có thời gian hình thành hệ miễn dịch. Tùy thuộc vào mỗi loại vaccine mà thời gian tiêm chủng giữa các đợt sẽ khác nhau đảm bảo duy trì được hình thành miễn dịch còn đủ hiệu lực để bảo vệ cơ thể.

Liều lượng tiêm

Tùy thuộc vào từng loại vaccine mà liều lượng tiêm cũng khác nhau. Đảm bảo không được sử dụng liều quá thấp sẽ không đủ khả năng để kích thích đáp ứng miễn dịch cũng không được sử dụng liều quá lớn dẫn đến tình trạng dung nạp đặc hiệu.

Tác dụng phụ của vaccine

Một số vaccine vẫn gây ra các tác dụng phụ không mong muốn như sốt nhẹ, đau nhức, sưng tấy tại chỗ tiêm. Ngoài ra vẫn có tỉ lệ bị sốc phản vệ sau tiêm, co giật nhưng rất thấp.

Hi vọng qua bài viết trên. Các bạn tự trả lời cho mình được câu hỏi vaccine là gì? Cũng như biết được lý do vì sao vaccine được sử dụng để phòng bệnh.

Xem thêm: Có thể tôi đã bị nhiễm Covid-19 nhưng tôi không biết?

Thêm bình luận

Email của bạn được an toàn với chúng tôi.